Hoe lang gaat een VanMoof-accu mee?

Een VanMoof-accu gaat gemiddeld 500 tot 800 volledige laadcycli mee. Voor de meeste rijders komt dat neer op zo'n 3 tot 6 jaar. De spreiding is groot: wij zien in de werkplaats accu's van 5 jaar oud die nog prima presteren, en accu's van 2,5 jaar die al flink zijn teruggezakt. Het verschil zit bijna altijd in laadgedrag, temperatuur en stalling.

In dit artikel leggen we uit hoe de levensduur van een VanMoof-accu werkt, hoe je slijtage op tijd herkent en wat je zelf kunt doen om je accu langer gezond te houden. Alles op basis van wat wij dagelijks op de werkbank zien: inmiddels hebben we meer dan 500 accu's gereviseerd.

Hoe lang gaat een VanMoof-accu mee in de praktijk?

De levensduur van een lithium-ion accu druk je uit in volledige laadcycli. Eén cyclus is het equivalent van één keer volledig laden en ontladen. Twee keer bijladen van 50 naar 100 procent telt dus samen als één cyclus.

Na ongeveer 500 tot 800 volledige cycli is de capaciteit van de cellen doorgaans teruggelopen naar zo'n 80 procent van het origineel. Vanaf dat punt merk je het echt: minder bereik, en in de winter zakt de accu ineens veel sneller weg.

Wat dat in jaren betekent, hangt af van hoeveel je rijdt:

• Rijd je zo'n 50 kilometer per week, dan maak je grofweg 25 tot 35 cycli per jaar. De cellen kunnen dan makkelijk 6 jaar of langer mee. Kalenderveroudering wordt dan de beperkende factor, niet het aantal cycli.
• Ben je dagelijkse forens met 100 tot 150 kilometer per week, dan zit je op 70 tot 100 cycli per jaar en merk je na zo'n 4 tot 6 jaar duidelijk verschil.

De meeste accu's die bij ons binnenkomen voor revisie zijn tussen de 3 en 6 jaar oud. Dat klopt met het beeld: de grote golf S3- en X3-fietsen is verkocht tussen 2020 en 2022, en die accu's bereiken nu massaal het einde van hun eerste levensfase.

Waarom je accu ook slijt als je weinig fietst

Een accu die stilstaat, blijft ouder worden. Lithium-ion cellen verliezen ook zonder gebruik langzaam capaciteit. Dat heet kalenderveroudering en het gaat het snelst als de accu vol geladen of juist helemaal leeg wordt bewaard, zeker in een warme ruimte.

Bij VanMoof komt daar iets belangrijks bij: de fiets verbruikt ook in stilstand stroom, voor het alarm en de connectiviteit. Laat je de fiets maanden ongebruikt staan, dan loopt de accu langzaam leeg en kan hij diepontladen raken. Diepontlading is het schadelijkste wat een accu kan overkomen: de cellen raken er intern door beschadigd en soms is dat onherstelbaar of zelfs onveilig. We schreven er eerder een uitgebreid artikel over: VanMoof start niet meer op na winterstalling.

De slechtste combinatie voor elke accu: lang stilstaan, helemaal vol of helemaal leeg, in een warme of juist vrieskoude ruimte.

Zo herken je een accu die achteruitgaat

Slijtage komt zelden van de ene op de andere dag. Dit zijn de signalen die wij het vaakst terugzien:

• Je haalt merkbaar minder kilometers uit een volle lading dan vroeger.
• Het accupercentage springt ineens omlaag of blijft juist hangen.
• De fiets valt weg op het moment dat je vol vermogen vraagt, bijvoorbeeld bij optrekken of een brug. Dat is een spanningsdip door een zwakke celgroep.
• Laden gaat traag, stopt te vroeg of de fiets toont foutcodes zoals 16, 17, 19, 20 of 21. Bekijk ons overzicht van VanMoof-foutcodes voor de betekenis per code.
• In de kou is de accu veel sneller leeg dan een jaar geleden. Zwakke cellen vallen bij lage temperaturen het eerst door de mand.

Eén uitzondering waarbij je niet moet afwachten: zet de fiets direct weg en stop met laden als de accu opzwelt, abnormaal warm wordt of een vreemde geur afgeeft. Neem in dat geval meteen contact met ons op.

Zeven tips om je VanMoof-accu langer mee te laten gaan

1. Laad tussen de 20 en 90 procent. Helemaal vol is prima voor een lange rit, maar het hoeft niet elke nacht. Cellen slijten het minst in het middengebied.
2. Rijd de accu niet expres leeg. Het geheugeneffect bestaat niet bij lithium-ion. Vaak een stukje bijladen is juist goed.
3. Gebruik de originele lader. Die is afgestemd op de laadcurve van de accu. Een afwijkende lader kan te snel of te ver laden.
4. Laad binnen, op kamertemperatuur. Laden bij vrieskou beschadigt de cellen. Komt de fiets uit de kou, laat de accu dan eerst een uur acclimatiseren.
5. Ga je langere tijd niet fietsen? Zet de accu weg op ongeveer 60 procent en laad elke 6 tot 8 weken even bij. Zo voorkom je diepontlading door het standby-verbruik van de fiets.
6. Vermijd hitte. Niet urenlang in de volle zon, niet in een hete schuur of auto. Warmte versnelt kalenderveroudering meer dan wat ook.
7. Blijf rijden. Een accu die regelmatig gebruikt en bijgeladen wordt, blijft langer gezond dan een accu die maanden stilstaat.

Extra tip uit de werkplaats: bij een revisie zetten wij firmware op de accu waardoor hij na een paar dagen stilstand echt in slaapstand gaat. Dat scheelt sluipverbruik en verkleint de kans op diepontlading tijdens stalling.

S3/X3 en S5/A5: twee generaties accutechniek

Op papier lijken de accu's van beide generaties op elkaar (504 Wh in de S3/X3, 487 Wh in de S5/A5, bereik grofweg 60 tot 150 kilometer), maar van binnen koos VanMoof bij de S5 en A5 voor een andere opzet:

• S3/X3: 36 volt-systeem, 10 celgroepen in serie, gebouwd met 40 kleine 18650-cellen. Je ziet het aan de lader: die levert 42 volt.
• S5/A5: 48 volt-klasse, 13 celgroepen in serie (46,8 volt nominaal), gebouwd met 26 grotere 21700-cellen. De lader levert hier 54,6 volt.

Waarom een hoger voltage? Vermogen is spanning maal stroom. Door de spanning zo'n 30 procent te verhogen, heeft de fiets voor hetzelfde vermogen 30 procent minder stroom nodig. Minder stroom betekent minder warmteverlies in bedrading, connectoren en elektronica, en minder inzakkend vermogen bij vol gas of op een helling. Het is de richting waar de hele e-bike- en autowereld naartoe beweegt.

Waarom 21700-cellen in plaats van 18650? De 21700 is het modernere celformaat dat door de elektrische-autowereld groot is geworden. Elke cel is iets groter en bevat zo'n anderhalf keer zoveel energie, met een lagere inwendige weerstand. Daardoor zijn er minder cellen en minder verbindingen nodig (26 in plaats van 40), en dat scheelt foutpunten en warmte in het pakket.

En wat doet dit met slijtage? De hogere spanning zelf laat de accu niet sneller verslijten: elke cel werkt nog steeds in hetzelfde spanningsvenster, er staan er alleen meer in serie. De lagere stroom is zelfs gunstig, want minder warmte is minder slijtage. Er staat wel iets tegenover: in de S5/A5 zitten per celgroep maar 2 cellen parallel, waar de S3/X3 er 4 heeft. Een verzwakte cel wordt dus minder opgevangen door zijn buren, en het BMS moet 13 groepen in balans houden in plaats van 10. In de praktijk betekent dit: de S5/A5-accu is efficiënter, maar een zwakke cel merk je er sneller in en er is minder reserve.

Daar komt bij dat de accu bij de S5 en A5 vast in het frame zit en niet los te halen is door de gebruiker. Diepontlading voorkomen is daar dus dubbel belangrijk, want de accu even apart op peil houden kan niet. Meer daarover lees je in ons artikel over accuproblemen bij de VanMoof S5 en A5.

Benieuwd hoeveel bereik jouw accu nu nog zou moeten leveren? Met onze accu-calculator reken je het in een halve minuut uit.

Wat als je accu versleten is?

Nieuwe originele accu's zijn na het faillissement van VanMoof niet meer leverbaar. Hoe dat zit, lees je in ons artikel over VanMoof-reparatie na het faillissement.

Gelukkig hoeft dat geen probleem te zijn. Bij een revisie plaatsen wij een compleet nieuw cellenpakket met A-merk cellen in je eigen behuizing. Losse cellen vervangen doen we in de regel niet: het hele pakket gaat in één keer. Je accu is daarna qua capaciteit als nieuw. Een S3/X3-revisie kost 219 euro, een S5/A5-revisie 449 euro. Reken op 3 tot 5 werkdagen en je krijgt 4 maanden garantie plus een testrapport mee.

Twijfel je of je accu aan revisie toe is? Een accudiagnose kost 39 euro en wordt volledig verrekend als je daarna voor revisie kiest.